Οι χώρες του Περσικού Κόλπου προειδοποιούν ότι μια νέα αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν μπορεί να προκαλέσει ακόμη πιο καταστροφική σύγκρουση – Η Τεχεράνη διατηρεί σημαντικά πυραυλικά αποθέματα, ενώ τα συστήματα αεράμυνας των γειτονικών κρατών δοκιμάζονται από τον πολύμηνο πόλεμο
Έντονη ανησυχία επικρατεί στις χώρες του Περσικού Κόλπου μπροστά στο ενδεχόμενο μιας νέας στρατιωτικής επίθεσης των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν, καθώς εκτιμάται ότι ένας νέος γύρος εχθροπραξιών θα μπορούσε να αποδειχθεί ακόμη πιο καταστροφικός για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Οι κυβερνήσεις της περιοχής φοβούνται ότι η Τεχεράνη είναι πλέον καλύτερα προετοιμασμένη για μια παρατεταμένη αναμέτρηση και ότι ενδεχόμενη επανάληψη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων θα μπορούσε να προκαλέσει μαζικά αντίποινα, με τις ίδιες να επωμίζονται μεγάλο μέρος του στρατιωτικού και οικονομικού κόστους.
«Έχουμε παρασυρθεί σε μια κρίση την οποία καταβάλαμε τεράστιες διπλωματικές προσπάθειες για να αποτρέψουμε», δήλωσε την Κυριακή 1 Νοεμβρίου ο Anwar Gargash, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, στο φόρουμ IISS Manama Dialogue στο Μπαχρέιν.
«Επιδιώκουμε ξεκάθαρα μια πολιτική διέξοδο», υπογράμμισε.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Ουάσιγκτον και το Ισραήλ θα «ολοκληρώσουν τη δουλειά» στο Ιράν.
Αν και έχει αποκλείσει νέα στρατιωτικά πλήγματα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανάληψης των επιχειρήσεων, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη ειρήνης παραμένουν σε αδιέξοδο.
Σύμφωνα με το Bloomberg (1/11), μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή σε μια περιοχή που έχει ήδη δοκιμαστεί από μήνες πολέμου.
Το Ιράν έχει εξαπολύσει χιλιάδες πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον κρατών του Κόλπου, πλήττοντας κρίσιμες υποδομές, μεταξύ των οποίων πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια και μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει δεκάδες νεκρούς και τραυματίες μεταξύ των αμάχων, ενώ οι οικονομικές επιπτώσεις είναι ήδη ιδιαίτερα σοβαρές.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει συρρίκνωση της οικονομίας της Σαουδικής Αραβίας κατά 3,3% το 2026, ενώ ακόμη βαθύτερη ύφεση αναμένεται στο Κουβέιτ και το Κατάρ.
«Δεν έχω ακούσει ούτε έναν αξιωματούχο ή πολίτη των χωρών του Κόλπου να υποστηρίζει την επανάληψη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν. Ωστόσο, οι περισσότεροι θεωρούν ότι ένας νέος γύρος συγκρούσεων είναι επικείμενος», ανέφερε ο Mohammed al-Basha, συνεργαζόμενος ερευνητής διεθνούς ασφάλειας στο Royal United Services Institute (RUSI).
Όπως εξήγησε, οι χώρες της περιοχής εκτιμούν ότι αυτή τη φορά η ιρανική απάντηση θα είναι πολύ πιο σκληρή.
«Πιστεύουν ότι το Ιράν θα είναι πιο επιθετικό και δεν θα τηρήσει τους κανόνες εμπλοκής που ίσχυσαν προηγουμένως», προειδοποίησε.
Προειδοποιήσεις για μια ακόμη πιο καταστροφική σύγκρουση
Ο φόβος μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής ανάφλεξης κυριάρχησε στις συζητήσεις του φόρουμ της Μανάμα, με αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι μια νέα πολεμική αναμέτρηση θα μπορούσε να έχει δραματικά μεγαλύτερες συνέπειες.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Badr Abdelatty, δήλωσε το Σάββατο 31 Οκτωβρίου ότι είναι «εξαιρετικά ανήσυχος» για το ενδεχόμενο επανέναρξης των εχθροπραξιών.
«Ο δεύτερος γύρος θα είναι πιο επικίνδυνος, πιο καταστροφικός και δεν θα οδηγήσει πουθενά», τόνισε, καλώντας όλες τις πλευρές να αντλήσουν διδάγματα από όσα έχουν προηγηθεί.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη εντείνει τις προειδοποιήσεις της, καθιστώντας σαφές ότι δεν προτίθεται να περιορίσει γεωγραφικά την απάντησή της σε περίπτωση νέας επίθεσης.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Mojtaba Khamenei, διέταξε το Σάββατο (31/11) τους στρατιωτικούς διοικητές να προετοιμαστούν για άμεσα αντίποινα χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς και να διευρύνουν τον κατάλογο των πιθανών αμερικανικών και ισραηλινών στόχων.
Παράλληλα, ο ιρανικός στρατός προειδοποίησε ότι μια νέα αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση θα μπορούσε να επεκτείνει τον πόλεμο σε πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική περιοχή.
«Εάν οι εχθροί επαναλάβουν τις στρατιωτικές ή τρομοκρατικές επιθέσεις, οι ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας και το ιρανικό έθνος θα καθορίσουν τον χρόνο και τους όρους του τερματισμού τους», ανέφερε ο Mojtaba Khamenei σε ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στο Telegram.
Την Κυριακή, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στην εντολή για αντίποινα «χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς», ενισχύοντας την ανησυχία ότι μια νέα αναμέτρηση δεν θα περιοριστεί στα σύνορα του Ιράν.
Το Ιράν διατηρεί ισχυρό πυραυλικό οπλοστάσιο παρά τους βομβαρδισμούς
Παρά τους πολύμηνους αεροπορικούς βομβαρδισμούς, το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες και την ικανότητα παραγωγής πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Σύμφωνα με Δυτικούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Bloomberg τον Οκτώβριο, η Τεχεράνη έχει διατηρήσει την παραγωγική της ικανότητα σε επίπεδα που της επιτρέπουν να αναπληρώνει μέρος των πυραυλικών αποθεμάτων και των drones που καταναλώνει στις επιχειρήσεις.
Ένας από τους αξιωματούχους ανέφερε ότι το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά αποθέματα βαλλιστικών πυραύλων και ορισμένων αντιπλοϊκών οπλικών συστημάτων, ενώ παράλληλα προμηθεύεται πυραύλους από τη Ρωσία.
Σύμφωνα με το Bloomberg Economics, έως τις αρχές Οκτωβρίου η Τεχεράνη είχε εκτοξεύσει περισσότερα από 4.000 drones τύπου Shahed και τουλάχιστον 2.000 βαλλιστικούς πυραύλους από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
Εκτιμήσεις δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών τον Ιούνιο ανέφεραν ότι το Ιράν εξακολουθούσε να διατηρεί περίπου τα τρία τέταρτα των πυρομαχικών που διέθετε πριν από την έναρξη των συγκρούσεων, αν και το σημερινό επίπεδο των αποθεμάτων του παραμένει άγνωστο.
«Το Ιράν είναι πολύ καλύτερα προετοιμασμένο για έναν νέο γύρο συγκρούσεων», δήλωσε ο Emile Hokayem, ανώτερος ερευνητής και ειδικός σε θέματα ασφάλειας της Μέσης Ανατολής στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS).
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ιρανική στρατιωτική απάντηση μετά τις επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου κατέδειξε ότι η Τεχεράνη είχε αξιοποιήσει τα διδάγματα προηγούμενων αποτυχιών, αναπτύσσοντας μια περισσότερο εξελιγμένη στρατηγική.
«Δεν ήταν νίκη για το Ιράν, αλλά έδειξε ότι οι Ιρανοί μπορούσαν να σταθούν απέναντι στους αντιπάλους τους και ότι ο στρατός τους έχει την ικανότητα να μαθαίνει και να προσαρμόζεται», υπογράμμισε.
Εξαντλούνται τα αποθέματα αντιαεροπορικών πυραύλων στον Κόλπο
Την ώρα που το Ιράν επιχειρεί να αναπληρώσει το οπλοστάσιό του, οι χώρες του Κόλπου αντιμετωπίζουν ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες στην αποκατάσταση των αποθεμάτων αντιαεροπορικών πυραύλων αναχαίτισης.
Οι διαδοχικές επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones έχουν ασκήσει τεράστια πίεση στα συστήματα αεράμυνας της περιοχής, δημιουργώντας ανησυχίες για την αντοχή τους σε μια νέα, παρατεταμένη σύγκρουση.
Σύμφωνα με έκθεση του IISS που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, η προσπάθεια αναπλήρωσης πραγματοποιείται σε μια περίοδο διεθνών ελλείψεων στα συγκεκριμένα οπλικά συστήματα, με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να δίνουν προτεραιότητα στις δικές τους αμυντικές ανάγκες.
Ο πόλεμος έχει αναδείξει και μια σοβαρή οικονομική ανισορροπία: τη χρήση ιδιαίτερα ακριβών πυραύλων αναχαίτισης για την κατάρριψη συγκριτικά φθηνών ιρανικών drones.
Προκειμένου να περιορίσουν το κόστος και την κατανάλωση πολύτιμων πυρομαχικών, οι ένοπλες δυνάμεις των κρατών του Κόλπου στρέφονται όλο και περισσότερο στη χρήση επιθετικών ελικοπτέρων, μαχητικών αεροσκαφών, αντιαεροπορικών πυροβόλων και συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου.
Η κατάσταση εντείνει τη δυσαρέσκεια των αραβικών κυβερνήσεων, οι οποίες θεωρούν ότι υφίστανται τις συνέπειες ενός πολέμου που δεν επέλεξαν.
«Τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου δεν ήταν μέρος του πολέμου και δεν τον επιδίωξαν», δήλωσε το Σάββατο (31/11) ο γενικός γραμματέας του οργανισμού, Jasem al-Budaiwi.
Ρήγματα στις σχέσεις ΗΠΑ και χωρών του Κόλπου
Πέρα από τις στρατιωτικές και οικονομικές επιπτώσεις, ο πόλεμος προκαλεί αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι στην αμερικανική πολιτική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
Αν και οι αξιωματούχοι που συμμετείχαν στο φόρουμ της Μανάμα επαίνεσαν δημοσίως τον ρόλο των ΗΠΑ στην προστασία της περιοχής, σε ιδιωτικές συζητήσεις εξέφρασαν έντονη απογοήτευση για τη στρατιωτική και διπλωματική στάση της Ουάσιγκτον.
«Υπάρχει εκτεταμένη απογοήτευση σε ολόκληρη την περιοχή απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες για την απερισκεψία του πολέμου, την απρόβλεπτη στρατιωτική και διπλωματική συμπεριφορά της Ουάσιγκτον και την απόφασή της να δώσει προτεραιότητα στην άμυνα του Ισραήλ έναντι εκείνης των εταίρων της στον Κόλπο», δήλωσε ο Hasan al-Hasan, ανώτερος ερευνητής για την πολιτική της Μέσης Ανατολής στο IISS.
Ο ίδιος προχώρησε σε μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική ιστορική σύγκριση για το μέλλον της αμερικανικής επιρροής.
«Εάν η απελευθέρωση του Κουβέιτ από τις ΗΠΑ το 1991 ήταν η στιγμή που εδραίωσε τον αμερικανικό ρόλο στην περιοχή, ο πόλεμος του 2026 μπορεί να μείνει στην ιστορία ως η στιγμή που τον ανέτρεψε», ανέφερε.
Διπλωματικός πυρετός για την αποτροπή νέας επίθεσης – Στο επίκεντρο τα Στενά του Hormuz
Μπροστά στον κίνδυνο μιας νέας περιφερειακής σύγκρουσης, οι χώρες του Κόλπου έχουν εντείνει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες τους, επιδιώκοντας να αποτρέψουν νέα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα.
Ανώτεροι αξιωματούχοι της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και του Πακιστάν επισκέφθηκαν την Τεχεράνη την περασμένη εβδομάδα, ενώ μεσολαβητές από το Κατάρ πραγματοποίησαν συνομιλίες τόσο στην ιρανική πρωτεύουσα όσο και στην Ντόχα.
Ωστόσο, οι διαφορές ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον παραμένουν σημαντικές.
Το Ιράν απαιτεί την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, τη χαλάρωση των οικονομικών κυρώσεων και την αποδέσμευση δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων, προτού συμφωνήσει στην επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz.
Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν παραχωρήσεις σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, συνδέοντας μια ευρύτερη συμφωνία με την αντιμετώπιση των στρατηγικών ανησυχιών της Ουάσιγκτον.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, δήλωσε την Κυριακή (1/11) ότι οι μεσολαβητές εξετάζουν σχέδιο που θα μπορούσε να οδηγήσει στην επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού μέσα σε δύο ημέρες, υπό την προϋπόθεση ότι η αμερικανική πλευρά θα ικανοποιήσει τους όρους της Τεχεράνης.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η επίτευξη συμφωνίας «εξαρτάται από τις απαντήσεις που θα δώσει η άλλη πλευρά στα ερωτήματά μας».
Η σημασία των Στενών του για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές καθιστά την έκβαση των διαπραγματεύσεων κρίσιμη όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή, αλλά και για τη διεθνή οικονομία.
Ο Anwar Gargash προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη αποτυχία των διπλωματικών προσπαθειών θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ακόμη μεγαλύτερη αποσταθεροποίηση.
«Εάν δεν γεφυρωθούν αυτές οι διαφορές, τότε πρέπει να φοβόμαστε τα χειρότερα», κατέληξε.
www.bankingnews.gr
Οι κυβερνήσεις της περιοχής φοβούνται ότι η Τεχεράνη είναι πλέον καλύτερα προετοιμασμένη για μια παρατεταμένη αναμέτρηση και ότι ενδεχόμενη επανάληψη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων θα μπορούσε να προκαλέσει μαζικά αντίποινα, με τις ίδιες να επωμίζονται μεγάλο μέρος του στρατιωτικού και οικονομικού κόστους.
«Έχουμε παρασυρθεί σε μια κρίση την οποία καταβάλαμε τεράστιες διπλωματικές προσπάθειες για να αποτρέψουμε», δήλωσε την Κυριακή 1 Νοεμβρίου ο Anwar Gargash, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, στο φόρουμ IISS Manama Dialogue στο Μπαχρέιν.
«Επιδιώκουμε ξεκάθαρα μια πολιτική διέξοδο», υπογράμμισε.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Ουάσιγκτον και το Ισραήλ θα «ολοκληρώσουν τη δουλειά» στο Ιράν.
Αν και έχει αποκλείσει νέα στρατιωτικά πλήγματα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανάληψης των επιχειρήσεων, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη ειρήνης παραμένουν σε αδιέξοδο.
Σύμφωνα με το Bloomberg (1/11), μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή σε μια περιοχή που έχει ήδη δοκιμαστεί από μήνες πολέμου.
Το Ιράν έχει εξαπολύσει χιλιάδες πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον κρατών του Κόλπου, πλήττοντας κρίσιμες υποδομές, μεταξύ των οποίων πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια και μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει δεκάδες νεκρούς και τραυματίες μεταξύ των αμάχων, ενώ οι οικονομικές επιπτώσεις είναι ήδη ιδιαίτερα σοβαρές.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει συρρίκνωση της οικονομίας της Σαουδικής Αραβίας κατά 3,3% το 2026, ενώ ακόμη βαθύτερη ύφεση αναμένεται στο Κουβέιτ και το Κατάρ.
«Δεν έχω ακούσει ούτε έναν αξιωματούχο ή πολίτη των χωρών του Κόλπου να υποστηρίζει την επανάληψη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν. Ωστόσο, οι περισσότεροι θεωρούν ότι ένας νέος γύρος συγκρούσεων είναι επικείμενος», ανέφερε ο Mohammed al-Basha, συνεργαζόμενος ερευνητής διεθνούς ασφάλειας στο Royal United Services Institute (RUSI).
Όπως εξήγησε, οι χώρες της περιοχής εκτιμούν ότι αυτή τη φορά η ιρανική απάντηση θα είναι πολύ πιο σκληρή.
«Πιστεύουν ότι το Ιράν θα είναι πιο επιθετικό και δεν θα τηρήσει τους κανόνες εμπλοκής που ίσχυσαν προηγουμένως», προειδοποίησε.
Προειδοποιήσεις για μια ακόμη πιο καταστροφική σύγκρουση
Ο φόβος μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής ανάφλεξης κυριάρχησε στις συζητήσεις του φόρουμ της Μανάμα, με αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι μια νέα πολεμική αναμέτρηση θα μπορούσε να έχει δραματικά μεγαλύτερες συνέπειες.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Badr Abdelatty, δήλωσε το Σάββατο 31 Οκτωβρίου ότι είναι «εξαιρετικά ανήσυχος» για το ενδεχόμενο επανέναρξης των εχθροπραξιών.
«Ο δεύτερος γύρος θα είναι πιο επικίνδυνος, πιο καταστροφικός και δεν θα οδηγήσει πουθενά», τόνισε, καλώντας όλες τις πλευρές να αντλήσουν διδάγματα από όσα έχουν προηγηθεί.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη εντείνει τις προειδοποιήσεις της, καθιστώντας σαφές ότι δεν προτίθεται να περιορίσει γεωγραφικά την απάντησή της σε περίπτωση νέας επίθεσης.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Mojtaba Khamenei, διέταξε το Σάββατο (31/11) τους στρατιωτικούς διοικητές να προετοιμαστούν για άμεσα αντίποινα χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς και να διευρύνουν τον κατάλογο των πιθανών αμερικανικών και ισραηλινών στόχων.
Παράλληλα, ο ιρανικός στρατός προειδοποίησε ότι μια νέα αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση θα μπορούσε να επεκτείνει τον πόλεμο σε πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική περιοχή.
«Εάν οι εχθροί επαναλάβουν τις στρατιωτικές ή τρομοκρατικές επιθέσεις, οι ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας και το ιρανικό έθνος θα καθορίσουν τον χρόνο και τους όρους του τερματισμού τους», ανέφερε ο Mojtaba Khamenei σε ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στο Telegram.
Την Κυριακή, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στην εντολή για αντίποινα «χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς», ενισχύοντας την ανησυχία ότι μια νέα αναμέτρηση δεν θα περιοριστεί στα σύνορα του Ιράν.
Το Ιράν διατηρεί ισχυρό πυραυλικό οπλοστάσιο παρά τους βομβαρδισμούς
Παρά τους πολύμηνους αεροπορικούς βομβαρδισμούς, το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες και την ικανότητα παραγωγής πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Σύμφωνα με Δυτικούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Bloomberg τον Οκτώβριο, η Τεχεράνη έχει διατηρήσει την παραγωγική της ικανότητα σε επίπεδα που της επιτρέπουν να αναπληρώνει μέρος των πυραυλικών αποθεμάτων και των drones που καταναλώνει στις επιχειρήσεις.
Ένας από τους αξιωματούχους ανέφερε ότι το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά αποθέματα βαλλιστικών πυραύλων και ορισμένων αντιπλοϊκών οπλικών συστημάτων, ενώ παράλληλα προμηθεύεται πυραύλους από τη Ρωσία.
Σύμφωνα με το Bloomberg Economics, έως τις αρχές Οκτωβρίου η Τεχεράνη είχε εκτοξεύσει περισσότερα από 4.000 drones τύπου Shahed και τουλάχιστον 2.000 βαλλιστικούς πυραύλους από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
Εκτιμήσεις δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών τον Ιούνιο ανέφεραν ότι το Ιράν εξακολουθούσε να διατηρεί περίπου τα τρία τέταρτα των πυρομαχικών που διέθετε πριν από την έναρξη των συγκρούσεων, αν και το σημερινό επίπεδο των αποθεμάτων του παραμένει άγνωστο.
«Το Ιράν είναι πολύ καλύτερα προετοιμασμένο για έναν νέο γύρο συγκρούσεων», δήλωσε ο Emile Hokayem, ανώτερος ερευνητής και ειδικός σε θέματα ασφάλειας της Μέσης Ανατολής στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS).
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ιρανική στρατιωτική απάντηση μετά τις επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου κατέδειξε ότι η Τεχεράνη είχε αξιοποιήσει τα διδάγματα προηγούμενων αποτυχιών, αναπτύσσοντας μια περισσότερο εξελιγμένη στρατηγική.
«Δεν ήταν νίκη για το Ιράν, αλλά έδειξε ότι οι Ιρανοί μπορούσαν να σταθούν απέναντι στους αντιπάλους τους και ότι ο στρατός τους έχει την ικανότητα να μαθαίνει και να προσαρμόζεται», υπογράμμισε.
Εξαντλούνται τα αποθέματα αντιαεροπορικών πυραύλων στον Κόλπο
Την ώρα που το Ιράν επιχειρεί να αναπληρώσει το οπλοστάσιό του, οι χώρες του Κόλπου αντιμετωπίζουν ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες στην αποκατάσταση των αποθεμάτων αντιαεροπορικών πυραύλων αναχαίτισης.
Οι διαδοχικές επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones έχουν ασκήσει τεράστια πίεση στα συστήματα αεράμυνας της περιοχής, δημιουργώντας ανησυχίες για την αντοχή τους σε μια νέα, παρατεταμένη σύγκρουση.
Σύμφωνα με έκθεση του IISS που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, η προσπάθεια αναπλήρωσης πραγματοποιείται σε μια περίοδο διεθνών ελλείψεων στα συγκεκριμένα οπλικά συστήματα, με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να δίνουν προτεραιότητα στις δικές τους αμυντικές ανάγκες.
Ο πόλεμος έχει αναδείξει και μια σοβαρή οικονομική ανισορροπία: τη χρήση ιδιαίτερα ακριβών πυραύλων αναχαίτισης για την κατάρριψη συγκριτικά φθηνών ιρανικών drones.
Προκειμένου να περιορίσουν το κόστος και την κατανάλωση πολύτιμων πυρομαχικών, οι ένοπλες δυνάμεις των κρατών του Κόλπου στρέφονται όλο και περισσότερο στη χρήση επιθετικών ελικοπτέρων, μαχητικών αεροσκαφών, αντιαεροπορικών πυροβόλων και συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου.
Η κατάσταση εντείνει τη δυσαρέσκεια των αραβικών κυβερνήσεων, οι οποίες θεωρούν ότι υφίστανται τις συνέπειες ενός πολέμου που δεν επέλεξαν.
«Τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου δεν ήταν μέρος του πολέμου και δεν τον επιδίωξαν», δήλωσε το Σάββατο (31/11) ο γενικός γραμματέας του οργανισμού, Jasem al-Budaiwi.
Ρήγματα στις σχέσεις ΗΠΑ και χωρών του Κόλπου
Πέρα από τις στρατιωτικές και οικονομικές επιπτώσεις, ο πόλεμος προκαλεί αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι στην αμερικανική πολιτική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
Αν και οι αξιωματούχοι που συμμετείχαν στο φόρουμ της Μανάμα επαίνεσαν δημοσίως τον ρόλο των ΗΠΑ στην προστασία της περιοχής, σε ιδιωτικές συζητήσεις εξέφρασαν έντονη απογοήτευση για τη στρατιωτική και διπλωματική στάση της Ουάσιγκτον.
«Υπάρχει εκτεταμένη απογοήτευση σε ολόκληρη την περιοχή απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες για την απερισκεψία του πολέμου, την απρόβλεπτη στρατιωτική και διπλωματική συμπεριφορά της Ουάσιγκτον και την απόφασή της να δώσει προτεραιότητα στην άμυνα του Ισραήλ έναντι εκείνης των εταίρων της στον Κόλπο», δήλωσε ο Hasan al-Hasan, ανώτερος ερευνητής για την πολιτική της Μέσης Ανατολής στο IISS.
Ο ίδιος προχώρησε σε μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική ιστορική σύγκριση για το μέλλον της αμερικανικής επιρροής.
«Εάν η απελευθέρωση του Κουβέιτ από τις ΗΠΑ το 1991 ήταν η στιγμή που εδραίωσε τον αμερικανικό ρόλο στην περιοχή, ο πόλεμος του 2026 μπορεί να μείνει στην ιστορία ως η στιγμή που τον ανέτρεψε», ανέφερε.
Διπλωματικός πυρετός για την αποτροπή νέας επίθεσης – Στο επίκεντρο τα Στενά του Hormuz
Μπροστά στον κίνδυνο μιας νέας περιφερειακής σύγκρουσης, οι χώρες του Κόλπου έχουν εντείνει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες τους, επιδιώκοντας να αποτρέψουν νέα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα.
Ανώτεροι αξιωματούχοι της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και του Πακιστάν επισκέφθηκαν την Τεχεράνη την περασμένη εβδομάδα, ενώ μεσολαβητές από το Κατάρ πραγματοποίησαν συνομιλίες τόσο στην ιρανική πρωτεύουσα όσο και στην Ντόχα.
Ωστόσο, οι διαφορές ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον παραμένουν σημαντικές.
Το Ιράν απαιτεί την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, τη χαλάρωση των οικονομικών κυρώσεων και την αποδέσμευση δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων, προτού συμφωνήσει στην επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz.
Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν παραχωρήσεις σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, συνδέοντας μια ευρύτερη συμφωνία με την αντιμετώπιση των στρατηγικών ανησυχιών της Ουάσιγκτον.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, δήλωσε την Κυριακή (1/11) ότι οι μεσολαβητές εξετάζουν σχέδιο που θα μπορούσε να οδηγήσει στην επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού μέσα σε δύο ημέρες, υπό την προϋπόθεση ότι η αμερικανική πλευρά θα ικανοποιήσει τους όρους της Τεχεράνης.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η επίτευξη συμφωνίας «εξαρτάται από τις απαντήσεις που θα δώσει η άλλη πλευρά στα ερωτήματά μας».
Η σημασία των Στενών του για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές καθιστά την έκβαση των διαπραγματεύσεων κρίσιμη όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή, αλλά και για τη διεθνή οικονομία.
Ο Anwar Gargash προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη αποτυχία των διπλωματικών προσπαθειών θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ακόμη μεγαλύτερη αποσταθεροποίηση.
«Εάν δεν γεφυρωθούν αυτές οι διαφορές, τότε πρέπει να φοβόμαστε τα χειρότερα», κατέληξε.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών